Een leven in bruikleen

 Een leven in bruikleen

Sta even stil bij alles wat je als 'van jou' beschouwt: je huis, je baan, je partner, je gezondheid, je plannen voor vanmiddag en zelfs het apparaat waarop je dit leest.

De stoïcijnse filosofie houdt ons een waarheid voor die aanvankelijk ongemakkelijk aanvoelt, maar uiteindelijk volkomen bevrijdend werkt: je bezit helemaal niets.

Alles waar je van houdt, alles wat je hebt opgebouwd en iedereen om je heen is niet van jou. Het is slechts in bruikleen gegeven door het universum (of het Lot), onder één stilzwijgende voorwaarde: er staat geen einddatum in het contract. Alles kan op elk moment worden teruggevorderd.

De filosoof Epictetus vatte dit bijna tweeduizend jaar geleden meesterlijk samen:

"Zeg nooit over iets: 'Ik ben het kwijtgeraakt', maar liever: 'Ik heb het teruggegeven.' Is je kind gestorven? Hij is teruggegeven. Is je vrouw gestorven? Zij is teruggegeven. Is je land je afgenomen? Ook dat is teruggegeven. 'Maar een slecht mens heeft het van me afgepakt,' zou je kunnen zeggen. Wat maakt het uit via wie de Gever het terugvraagt?"

Onze grootste bron van dagelijkse angst en lijden komt niet voort uit de gebeurtenissen die ons overkomen, maar uit ons hardnekkige streven om eigendom te claimen over zaken die van nature vergankelijk zijn. Wanneer we geloven dat iets ons rechtmatig toebehoort, leven we in de greep van de angst om het te verliezen, of worden we verteerd door woede wanneer het leven het ons ontneemt.

Maar als je je blik verlegt en werkelijk tot je door laat dringen dat je elke dag dat je wakker wordt op geleende tijd leeft – dat vandaag een dag van genade is – verandert je kijk op de komende uren radicaal:

Het neemt ondankbaarheid weg: als je accepteert dat de tijd die je met iemand doorbrengt een tijdelijke lening is, verspil je die niet langer aan onbenullige ruzies of door op je telefoon te kijken terwijl de ander tegen je praat.

Het heft de last van de toekomst op: morgen is niet van jou; het is een verzinsel van de geest. Het enige echte kapitaal dat je op zak hebt – het enige waarover je zelf kunt beslissen – is wat je op dit exacte moment gaat doen.

Je mentale oefening voor vandaag:

Las gedurende de dag pauzes van vijf seconden in. Kijk naar de mensen met wie je omgaat, kijk naar je eigen lichaam en observeer de taken die je uitvoert. Zeg tegen jezelf: "Dit is niet van mij. Ik heb het in bruikleen. En wat een voorrecht is het om er vandaag gebruik van te mogen maken."

Als je wist dat vandaag de laatste dag was van je 'huurcontract' voor het leven, voor je gezondheid of voor de persoon van wie je het meest houdt... hoe zou je dan op dit moment handelen?

Pieker niet over wat je morgen misschien verliest; richt je erop om vandaag zo goed mogelijk te zorgen voor wat je in bruikleen hebt gekregen.